RENESANS (odrodzenie): Włochy XIV –XVI, Europa XV-XVII, PL XV/XVI – XVII. Włochy – kolebka renesansu. 1506 – na 
tron Polski wstępuje Zygmunt Stary, 1614 – Sielanki Sępa Szarzyńskiego. Rozwój akademii (krakowska), „O obrotach sfer
 niebieskich” – teoria heliocentryczna Kopernika. Człowiek odkrywa samego siebie jako odrębną jednostke – 
antropocentryzm. Terencjusz: „Jestem człowiekiem i nic co ludzkie nie jest mi obce.” Humanizm – uznanie swojej wartości 
i indywidualności, chęć tworzenia i pozostania w pamięci potomków, antropocentryzm. Przedstawiciele tego nurtu chcieli 
kształcić się w wielu dziedzinach. Inspiracja antykiem, co za tym idzie – nauka łaciny, hebrajskiego, greki. Postaje dziedzina
 nauki, filologia – miłość do słowa. Reformacje, odłamy religii: luteranizm, kalwinizm, bracia Arianie, anglikanizm. Wzorce 
osobowe: człowiek wykształcony, szlachcic mieszczanin, patriota.. Filozofia Mirandoli (Giovanni Pico Della, uczony, filozof,
 pisarz): człowiek jest dla Boga wyjątkowy, jest istotą wolną, bogatą wewnętrznie, dążącą do doskonałości, wszechstronny, 
mądry, każdy jest kowalem własnego losu. Piotr Skarga: dobry mówca i patriota, Kazania sejmowe (O miłosći ku ojczyźnie)
 – porównanie ojczyzny do matki, okrętu. Kochanowski: był księdzem, służył na dworze Zygmunta Augusta, często zmieniał
 zajęcia, ożenił się z Dorotą Podlodowską i osiadł w Czarnolesie, zmarł na atak serca 1584. Pieśń 19: Człowiek powinien 
pozostawić po sobie tzw. dobrą sławę, nie można żyć jak bydlęta, trzeba iść drogą rozumu, to różni nas od zwierząt. Zachęca
 do uczciwego życia. Pieśń 24: artysta, jako wiesz dwukształtny(vates biformis) – na ziemi jako człowiek, po śmierci – 
postać nieśmiertelnego ptaka. Artysta powinien pozostać w pamięci innych, stworzyć posąg twardszy niż ze spiżu. Pieśń 12:
 największą wartością jest służba ojczyźnie. Pieśń 14(Odprawa posłów greckich): krytyka chciwości, egoizmu szlachty, co
 doprowadziło do złej sytuacji w kraju. Pieśń 9: Zaufaj Bogu, nie zginiesz, porównanie ludzkich zdarzeń do zjawisk naturalnych.
 Fraszka – charakter humorystyczny, krótki wierszowany utwór. Do gór do lasów: Podmiot liryczny wspomina dzieciństwo, 
gdy pisze utwór jest człowiekiem doświadczonym, o czym świadczą „Śrebrne w głowie nici”. Zwraca się do natury, mówi, że w 
młodości nie przywiązuje się wagi do dostatku, stabilizacji. O żywocie ludzkim: utwór cechuje patos, pesymizm spokój, autor
 pisze o przemijalności życia. Raki – czytana od lewej chwali stan kobiety, od prawej nim gardzi. Tren – utwór o charakterze 
żałobnym. Epicedium – utwór żałobny wykorzystany przez Kochanowskiego do uporządkowania trenów. Części Epicedium: 
1. Opłakiwanie,2. Pochwała,3.Pocieszenie.